Een tijd geleden deelde ik op deze blog een gedachtespinsel over de mogelijke kosten van de standaard e-mail-regel “denk aan het milieu voordat u deze e-mail print” (geinitieerd door de Think Before Printing Campaign) uitgedrukt in CO2. Het was een aardige poging om een berekening te maken n.a.v. een rapport over de CO2 kosten van spam, gedaan door antivirussoftwareleverancier McAfee, maar vooral een nadenkertje – een serieuze berekening is moeilijk te maken.
De NCRV, TV-programma Altijd Wat, vond het een interessant idee en benaderde me om mee te werken aan een item dat gemaakt werd voor het programma; Feit of fictie.
Nu ruim 2 jaar later, en naar aanleiding van de vraag van de NCRV was ik toch weer eens geprikkeld door het idee, en dan met name in combinatie met het gebruik van de iPad.
Bij Occhio proberen we zo min mogelijk te printen en onze documenten en e-mails op de iPad te lezen, want we denken dat we daarmee milieubewuster bezig zijn (ja we scheiden papier en plastic al).
Zou het lezen van een e-mail op een iPad nu wel of niet milieuvriendelijker zijn dan het printen ervan? Benieuwd of ik hier – als enigszins milieubewuste ondernemer – toch (weer) een antwoord op zou kunnen krijgen, ben ik op online onderzoek gegaan. Het TV-programma was toen nog in de maak, dus de inhoud ervan kende ik nog niet – behalve mijn e-mailregelberekening dan.
De Apple iPad
Laten we beginnen bij de iPad. Apple heeft aangegeven dat de iPad 130 kg CO2 emissie beslaat (gemiddeld voor de volledige lifecycle). De iPad 2 (en ik ga dan voor het gemak ook uit van iPad 3) heeft een totale lifecycle emissie van 105 kg CO2. Het gaat hierbij dus om een schatting voor de productie, transport, gebruik en het recyclen.
Carbon footprint, CO2 en het broekaseffect?
De carbon footprint
Even een kort uitstapje: de carbon footprint, oftewel in het Nederlands de ecologische voetafdruk, is een hypothetisch getal. Uitgangspunt hierbij is dat elke consumptie omgerekend kan worden in een oppervlakte die voor de productie ervan nodig is (en deze oppervlakte is eindig). De methode van de voetafdruk is in 1992-1993 geïntroduceerd aan de Canadese University of British Columbia (Rees & Wackernagel) waarbij de leidraad voor hun onderzoek de vraag was hoeveel oppervlakte vruchtbare grond er nodig zou zijn om een bepaalde bevolking voor onbeperkte duur te onderhouden, ongeacht waar op aarde die grond zich bevindt. Uiteraard berust er ook kritiek op deze wijze van meten, maar inmiddels is dit wel de belangrijkste graadmeter en succesvol environmental consultant Mike Berners-Lee (ja wel, de broer van) heeft hier zelfs een heel leuk boekje over geschreven: How Bad Are Bananas? met een overzicht van allerlei zaken en hun carbon footprint.
De carbon footprint is een maatstaf van de invloed van menselijke activiteit op het milieu gemeten in de hoeveelheid broeikasgassen (koolstofdioxide).
CO2
CO2, oftewel koolstofdioxide kun je oplossen in water en vormt dan koolzuur, wat je kent van de bekende frisdranken. Daarnaast absorbeert koolstofdioxide infrarode straling, waarmee het de uitstraling naar de ruimte vermindert van zonnewarmte die de aarde bereikt, en dat noemen we het broeikaseffect.
Het broeikaseffect
Om de uitstoot van het broeikasgas te reguleren is de CO2-emissiehandel opgezet. Deelnemers aan de CO2-emissiehandel krijgen aan het begin van het jaar een bepaalde hoeveelheid rechten. De broeikasgassen zorgen ervoor dat de temperatuur van het aardoppervlak hoger ligt dan op grond van de combinatie van warmte-instraling van de zon en de interne aardwarmte verwacht kan worden.
Boeken op je iPad lezen groener?
Ok, we stappen weer terug: The Green Initiative heeft ingeschat dat het break-even point voor het lezen van boeken op je iPad ligt tussen de 30 en 70 boeken. De carbon footprint van een boek wordt ingeschat op 4kg CO2 emissie. Mike Berners-Lee spreekt overigens over ca. 1 tot 2 kg CO2e voor een gemiddeld paperback boek (wat weer vergelijkbaar is met 12 uur tv kijken).
Vertaling naar e-mail
Met bovenstaande in ons achterhoofd en Berners-Lee op schoot kom ik dan tot de volgende inschatting.
Volgens How Bad Are Bananas zijn dit de CO2e waarden voor een gemiddelde e-mail:
- spam e-mailbericht: 0,3 g CO2e
- normaal e-mailbericht: 4 g CO2e
- e-mail met een lange vermoeiende bijlage om te lezen: 50 g CO2e
Het verschil in deze waarden zit hem vooral in de tijd die ermee gemoeid is om de e-mail te verwerken.
Ik las ergens dat een plain-text email van circa 80 woorden ongeveer 10kb groot is. Een gemiddelde e-mail zou ongeveer 75kb zijn (kleurtjes, handtekening etc maken een mail al gauw groter).
Do you really have to print this email?
En dan dat zinnetje “Do you really have to print this email” of “Denk aan het milieu voordat u deze email print”. Wat zou dat dan kosten, carbon footprint-technisch gezien? Ik pak even m’n bierviltje erbij om wat op de achterkant te noteren…
- Een normale e-mail bevat dus 4 g CO2e
- Stel dat een gemiddelde e-mail 75 kb groot is en stel dat de milieuzin circa 1 kb groot is.
- De milieubewuste zin zou dan een carbon footprint hebben van 0,0533 g CO2e…
- Op een gemiddelde dag worden er 38 miljard gewone mails verstuurd (Commtouch – Internet Threats Trend Report, april 2010)
- Dan zou je tot de volgende waarden kunnen komen:
Wanneer 10% van deze dagelijkse mails de milieuzin bevat, dan zou dat ca 20.265 kg CO2e betreffen per dag, dat is 7.396.871 kg CO2e per jaar (42 keer rond de wereld met de auto).
Wanneer 1% van deze dagelijkse mails de zin bevat, dan zou dat neerkomen op ca. 2.027 kg CO2e betreffen per dag of 739.687 kg CO2e per jaar (ruim 4 keer rond de wereld met de auto).
Wanneer elke e-mail de zin bevat, komt dat neer op 202.650 kg Co2e per dag.
Dus… printen of vanaf je iPad lezen?
Volgens een schatting van Jonathan Lung hangt het af van de tijd die je nodig hebt om het bericht te lezen. Lees je het bericht in totaal in minder dan 6 minuten, dan is lezen vanaf je desktop computer ‘voordeliger’. Een 21″ iMac ‘bevat’ ca. 720 kg CO2e, een simpele goedkope laptop ‘bevat’ ca. 200 kg CO2e. Uitgaande van dat laatste cijfer, dan zou voor het gebruik van de iPad 2 (105 kg CO2e) gelden dat je onder de 12 minuten moet blijven, wil je niet hoeven printen…
Benieuwd naar de uitzending Altijd wat? Bekijk hem via Uitzending Gemist.
Links
- Leuke makkelijke carbon footprint calculator van The Guardian
- Bestel het boek How bad are bananas

Het kan zijn dat ik het helemaal mis heb, want ik heb me in deze materie niet verdiept, maar ik kan het toch niet laten om hier wat opmerkingen bij te plaatsen.
Allereerst, wat is de Carbon footprint van het printen van een A4tje eigenlijk? Misschien heb ik er overheen gelezen, maar ik kan dat nergens in het artitkel vinden.
Als je wilt vergelijken, moet je dat natuurlijk wel kunnen doen.
Daarnaast, stel je dat de milieuzin ongeveer 1Kb groot is. Maar 1Kb is 1024 Bytes en 1 karakter kan ongeveer gelijkgesteld worden met 1 Byte. De zin “Do you really have to print this email” bevat bijna 40 karakters (incl. spaties), dus dat is 40 bytes; een stuk minder dan 1024 dus. Wat wel vervelend is, is dat die zin vaak een (klein) plaatje bevat, wat het aantal bytes uiteraard weer behoorlijk vergroot. Al ben ik het zinnetje ook al heel vaak zonder plaatje tegengekomen.
Bovendien, en dat is wat mij betreft het belangrijkste, als je een e-mailtje print, doe je eigenlijk beide. Het mailtje printen én het mailtje op je computer lezen, aangezien je je mailprogramma nodig hebt om te printen. Bovendien blijft de computer tijdens het lezen van het papier doorgaans ook nog eens aanstaan.
Het heeft dus alleen zin om te vergelijken als je je computer na elk printje meteen uitzet, waarbij je dan weer de footprint voor opstarten en afsluiten moet verdisconteren. Of sterker nog, eigenlijk zou een mailtje rechtstreeks naar een printer gestuurd moeten worden, zonder tussenkomst van een PC om echt een vergelijking te kunnen maken. Bij een iPad is dit verschil weer anders, omdat je die door dichtklappen op standby zet. En standby is, hoe zuinig ook, niet uit.
Kortom, het gaat me te ver om het precies uit te rekenen, maar lezen op een iPad is dus sowieso beter dan op een pc en ik verwacht dat lezen op een iPad of pc altijd beter is voor het milieu dan printen. Ook al lees je per pagina langer dan 6 resp. 12 minuten.